Zoek in ons assortiment:







Houd mij op de hoogte


Email:

Informatie over Italië



Geschiedenis
De wijnbouw in Italië is al zeer oud. Reeds duizend jaar voor Christus waren het de Etrusken die als eersten de basis legde voor de huidige wijnbouw in het midden van West-Italië (Toscane en Lazio). De Grieken ontwikkelde de wijncultuur in het zuiden van Italië, in de omgeving van Napels en Sicilië. Ook het Romeinse rijk heeft een grote invloed gehad op de ontwikkeling van de wijnbouw. Ze introduceerde de opslag in kelders en het gebruik van houten vaten. Deze kennis is later over geheel Europa uitgedragen. Met de wijnbouw over het gehele land verspreid genoot Italië al in de oudheid bekendheid. De Grieken gaven er de naam Oinotria (wijnland) aan. Samen met Frankrijk is Italië de grootste producent van wijn ter wereld. De laatste jaren is de wijnbouw in Italië grondig gemoderniseerd in technieken en methoden en levert steeds meer kwaliteitswijnen. In januari 1992 is de oude wijnwet vervangen door een nieuwe, zeer complete wet die een onderverdeling maakt in vier kwaliteitscategorieën. Van laag naar hoog zijn de categorieën: Vino da Tavola (tafelwijnen), Indicazioni Geografiche Tipiche (IGT), Denominazione di Origine Controllata (DOC) en Denominazione di Origine Controllata e Garantita (DOCG).


De streek en het klimaat
Italië meet vanaf de Alpenhellingen in het noorden tot aan Sicilië in het zuiden zo’n 1300 km. Door de bijzondere geografische ligging, een groot gedeelte van het land is heuvel- of bergachtig, koesteren de meeste wijngaarden zich op zonnige hellingen. Er is een grote verscheidenheid aan (micro)klimaten. Naast de grote invloed van de hoogte van de wijngaard speelt ook zeker de nabijheid van water een grote rol in bepaalde streken. Denk aan de verkoeling van de Alpen, de Dolomieten, de Adriatische- of Tyrrheense Zee. Maar ook rivieren en meren kunnen een typisch microklimaat veroorzaken. Door de grote klimatologische verschillen wekt het geen verbazing dat er in Italië een grote verscheidenheid aan druivenrassen en wijnen bestaat. Italië wordt opgedeeld in vijf klimaatzones; Noord, Midden, Oost, West en de eilanden Sardinië en Sicilië.

Wijngebieden
Noord Italië

Noord Italië omvat enkele zeer grote wijnregio's die behalve een groot volume ook gemeen hebben dat een groot deel van hun productie een herkomstbenaming voor kwaliteitswijnen draagt. Het gaat o.a. om Piemonte, Lombardia, Veneto en Friuli.

Piemonte Piemonte vormt samen met Toscane dé referentie voor Italië als wijnland. Het is een heuvelachtig gebied in het noordwesten, met als bekende plaatsen de truffelhoofdstad Alba en Asti. Piemonte kent een grote variatie aan wijnen, wat tot uitdrukking komt in de vele tientallen DOC's. Een vaak gebruikte, min of meer regionale herkomstbenaming voor cépagewijnen, waaronder de allergrootste, binnen de streek is Langhe.

Piemonte staat voor alles te boek als de regio voor rode wijnen van de nebbiolo. De bekendste daarvan zijn Barolo en Barbaresco. Piemonte heeft echter nog heel veel meer te bieden.

Wat makkelijker toegankelijke alternatieven voor de Nebbiolo's zijn wijnen als Barbera en Dolcetto. Deze wijnen zijn in de jaren 90 min of meer herontdekt en hebben sindsdien een dramatische stijging in kwaliteit te zien gegeven.

Ook de minder bekende witte uit deze regio, zoals Gavi en Roero, zijn zeer de moeite waard. Een andere troef van Piemonte, en dan vooral van Asti, zijn mousserende wijnen zoals Spumante en de fruitige, lichtzoete Moscato.

Lombardia Lombardia (Lombardije) ligt wat betreft wijn in de schaduw van Piemonte, maar het produceert wel Italië's beste mousserende wijnen. Ze komen uit Franciacorta. Andere namen om te onthouden zijn die van Valtellina (rood), Oltrepo Pavese en Lugana (wit).

Trentino & Südtirol / Alto Adige Aan de voet van de Alpen liggen de gebieden Trentino en Südtirol/Alto Adige. Een veel geproduceerde wijn in dit deel van Italië is Pinot Grigio. Een rode specialiteit van Trentino is de Teroldego Rotaliano.

Het oorspronkelijk Oostenrijkse en nog steeds overwegend Duitstalige Südtirol / Alto Adige kent een zeer groot aantal druivenrassen. Het merendeel komt als cépagewijn op de markt. Bij wit zijn dat o.a. Pinot Bianco, Sauvignon en Gewürztraminer (genoemd naar het dorpje Tramin), bij rood o.a. de streekspecialiteit Lagrein en Merlot.

Veneto Gemeten naar volume is Veneto de grootste Italiaanse regio voor DOC-wijnen. De Veneto strekt zich uit van het Gardameer tot voorbij Venetië en van de Alpen tot aan de Po. Het centrum van de Veneto is Verona, de officieuze wijnhoofdstad van heel Italië. Uit de omgeving van Verona komen enkele zeer bekende wijnen, zoals de witte Soave en Bianco di Custoza, evenals de rode Bardolino en Valpolicella. Van de Bardolino bestaat ook een smakelijke roséversie in de vorm van de chiaretto, van de Valpolicella een krachtige Amarone versie, een soort 'droge port'.

Friuli - Venezia Giulia Regio in het uiterste noordoosten, bekend om eersteklas witte wijnen, met voorop die uit Collio. Het zijn cépagewijnen die behoren tot de meest gezochte van heel Italië. Zeer goede Sauvignon. Andere specialiteiten zijn Friulano (de nieuwe naam voor de vroegere Tocai friulanano), Ribolla gialla en Picolit, de laatste voor zoete wijnen.

Andere interessante DOC's zijn hier Isonzo en Grave del Friuli. Evenals in de Veneto produceert Friuli de nodige rode wijn van druiven als merlot en cabernets.

Aosta & Liguria Noord Italië omvat ook nog twee kleine wijngebieden waarvan de wijnen maar zelden in het buitenland te zien zijn. Het ene is de landschappelijk adembenemend mooie Ligurische kust bij Genua, waar op steile hellingen aan zee witte wijnen als Cinque Terre worden geproduceerd.

In de Alpen ligt het overwegend Franstalige Valle d'Aosta / Valle d'Aoste met specialiteiten die grote overeenkomsten vertonen met die uit het aangrenzende valais in Zwitserland.

Midden Italië Emilia-Romagna Tussen de Po en Rome ligt het hart van Italië, met als bekendste gewest en tegelijk beroemdste wijngebied Toscane. Eerst komt echter Emilia-Romagna, een van de vruchtbaarste gebieden van Italië. Echt grote wijnen komen hier niet vandaan, wel een paar heel plezierige. Een daarvan is de droge, licht mousserende Lambrusco, de andere Sangiovese di Romagna.

Toscana Toscane is de streek die zich het meest leent voor clichés over landschap, wijn en cultuur. De meeste kloppen nog ook! Heuvels met cipressen, olijfbomen en wijngaarden. Prachtige oude steden en stadjes. De clichéwijn van de streek is Chianti en die wijn maakt zijn reputatie nog aardig waar ook. Chianti bestaat uit verschillende deelzones, waarvan de zone Classico terecht het beroemdst is. Hoofdbestanddeel van de Chianti is de sangiovese.

Dezelfde druif is ook aangeplant in andere beroemde DOCG's in de omgeving: Brunello di Montalcino en Vino Nobile di Montepulciano. Beide wijnen ondergaan een vrij lange houtrijping; de eveneens aantrekkelijke versies zonder houtrijping zijn de Rosso di Montalcino en Rosso di Montepulciano. De derde DOCG in het rijtje is Carmignano.

Nog een naam voor grote rode wijnen is Bolgheri. Deze DOC werd speciaal gecreëerd voor enkele experimentele maar prestigieuze wijnen die lange tijd buiten het 'systeem' vielen. Ter afsluiting van rood nog een DOCG voor een onvervalste sangiovesewijn: Morellino di Scansano.

Hoewel rood de boventoon voert, produceert Toscane ook enkele interessante witte wijnen, zoals de DOCG Vernaccia di San Gimignano.

Een heuse Toscaanse specialiteit is de Vin Santo. Deze wijn kan zowel droog als zoet smaken. Kenmerkend voor zijn smaak is een lange rijping in kleine vaatjes, waarbij de inwerking van zuurstof voor een aangenaam oxidatief karakter zorgt. Of je er koekjes in moet dopen is nog maar de vraag...

Umbria Ten zuiden van Toscane ligt Umbrië. Het kan in menig opzicht met zijn beroemde buurgewest concurreren, zowel in landschappelijk als cultureel opzicht. Ook als het om wijn gaat, is dit een rijk bedeeld gewest. De bekendste wijn uit Umbrië is de witte Orvieto, maar wellicht toch interessanter zijn rode wijnen zoals Sagrantino di Montefalco en Torgiano.

Marche, Abruzzo & Lazio Het gewest Marche (De Marken) ligt aan de Adriatische Zee. De bekendste wijn daar vandaan is de witte Verdicchio, wellicht een van de beste 'viswijnen' uit het Middellandse Zeegebied. Uit dezelfde streek komen ook aantrekkelijke rode, resp. de Rosso Piceno en de Rosso Conero.

Uit het aangrenzende, bergachtige gewest Abruzzo (Abruzzen) komt een aardige rode wijn van de montepulciano, de Montepulciano d'Abruzzo.

In Lazio (Latium), de streek bij Rome, voeren neutrale witte wijnen de boventoon. Die met de meest opvallende naam is ongetwijfeld Est!Est!!Est!! di Montefiascone, de bekendste Frascati.

Het Zuiden en de Eilanden Het zuiden van Italië - het oorspronkelijke Oenotria! - was lange tijd leverancier van anonieme bulkwijnen maar begint zo zoetjes van zich te doen spreken met kwaliteitswijnen. Deze worden in de regel gemaakt van zeer originele, lokale druivenrassen, met o.a. greco en fiano voor wit, aglianico, negroamaro, gaglioppo en primitivo voor rood.

Campania, Basilicata & Puglia Direct ten zuidoosten van Napels ligt de Campania. Uit dit gebied kwam de beroemdste wijn uit de Oudheid, de Falerner. Diezelfde Campania heeft zich de afgelopen tijd sterk geprofileerd als gebied voor authentieke wijnen van hoge kwaliteit, zoals de rode DOCG-wijn Taurasi, een van de allerbeste uit het hele zuid. Ook de witte, zoals Fiano d'Avellino ... zijn zeer de moeite waard.

Andere namen om op te letten voor rood zijn Aglianico del Vulture uit Basilicata en Salice Salentino uit de 'hak' van Puglia (Apulië). Verrassend wit komt ondermeer uit Locorotondo, eveneens in Apulië.

Sardegna Het eiland Sardinië is een wereld op zich zelf, net als het vlakbij liggende Corsica. Zeker qua wijn. Een blik op de indrukwekkend lange lijst van druivensoorten met veelal zeer exotisch aandoende druivensoorten zegt wat dat betreft genoeg. Ze zijn deels van Spaans-Catalaanse origine, deels inheems. De belangrijkste soort voor rood is de cannonau, die soms bijna portachtige wijnen kan produceren. Voor wit is dat de vermentino, in stijl variërend van vrij zwaar tot aangenaam fris.

Sicilia Sicilië is een ware gigant. Met een beplante oppervlakte van 200.000 hectare telt het bijna evenveel wijngaarden als heel Argentinië! En meer dan dat, Sicilië biedt ook wijnen die zich met de internationale top kunnen meten. Die wijnen komen meestal uit wijngaarden op relatief grote hoogte boven zeeniveau, dus met relatief gematigde temperaturen. Een tweede kwaliteitsfactor is toepassing van hoogst geavanceerde keldertechnieken. Aan beperkingen die aan DOC's verbonden zijn laat men zich weinig gelegen liggen. Wat telt is de smaak, ongeacht of die nu komt van chardonnay en cabernet of van goede lokale soorten, zoals inzolia en cataratto voor wit, en nero d'avola voor rood. Met Marsala tenslotte heeft Sicilië een oertraditionele versterkte wijn in huis.

Wijnhuizen

Terug naar wijnlanden